Fjalori i domaineve
TLD, nameserver, kodi EPP, DNSSEC... Termat që hasni kur regjistroni dhe menaxhoni një domain .al, të shpjeguar shkurt dhe qartë.
Ky fjalor domainesh mbledh termat që shfaqen më shpesh në panelin e klientit, në email-et e njoftimeve dhe në udhëzuesit tanë. Secili term shpjegohet në një deri në tre fjali, me lidhje te faqja ku mund të lexoni më shumë. Termat janë renditur sipas alfabetit dhe të ndarë në katër grupe.
A–C
Rekordi A
Rekord DNS që lidh një domain me një adresë IPv4, për shembull @ → 203.0.113.10. Është rekordi që i tregon shfletuesit ku ndodhet serveri i faqes suaj.
Rekordi AAAA
Njësoj si rekordi A, por për një adresë IPv6, për shembull @ → 2001:db8::1.
AKEP
Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare. Përcakton rregulloren për domainet .al, mban regjistrin .al dhe verifikon e aprovon çdo aplikim. Shihni rregullat e AKEP.
Bllokimi i transferimit (registrar lock)
Një status që e pengon transferimin e domainit te një regjistrar tjetër pa miratimin tuaj. Te UpFlare ofrohet pa kosto; duhet hequr përpara se të nisni një transferim.
Rekordi CAA
Rekord DNS që kufizon cilat autoritete certifikimi lejohen të lëshojnë certifikata SSL për domainin tuaj, për shembull 0 issue "letsencrypt.org".
ccTLD
Country-code Top-Level Domain, domain i nivelit të lartë me kod vendi. Për Shqipërinë është .al, sipas kodit ISO 3166-1 alpha-2. Motorët e kërkimit e përdorin si një nga sinjalet gjeografike.
Rekordi CNAME
Një alias që drejton një emër te një emër tjetër, për shembull www → shembull.al. Përdoret shpesh për nëndomaine dhe shërbime të jashtme.
D–M
DNS
Domain Name System, sistemi që përkthen emrat e domaineve në adresa IP. Çdo domain i regjistruar te UpFlare vjen me DNS të menaxhuar pa kosto shtesë. Shihni DNS dhe nameserver.
DNSSEC
Zgjerim sigurie i DNS-it që i nënshkruan rekordet në mënyrë kriptografike, që përgjigjet DNS të mos mund të falsifikohen gjatë rrugës. Lexoni DNSSEC për domain .al.
DPPI
Drejtoria e Përgjithshme e Pronësisë Industriale, institucioni që regjistron markat dhe patentat në Shqipëri. Emrat e markave të miratuara që përkojnë saktësisht me një domain nën .al janë të rezervuar për poseduesin e markës.
Ekstensioni
Pjesa e fundit e domainit pas pikës, si .al, .com.al ose .com. Përdoret si sinonim i TLD-së, por mund të përfshijë edhe hapësira të nivelit të dytë si .com.al.
Emrat e ndaluar
Lista e emrave që, sipas rregullores së AKEP, konsiderohen të papërshtatshëm për përdorim publik dhe nuk mund të regjistrohen. Kërkimi ynë i shfaq si “nuk mund të regjistrohet”.
Emrat e rezervuar
Lista e emrave që, sipas rregullores së AKEP, kanë përdorim sensitiv për publikun dhe nuk mund të regjistrohen nga kushdo. Shihni emrat e ndaluar dhe të rezervuar.
IDN
Internationalized Domain Name, domain me karaktere jashtë alfabetit latin bazë. Regjistri .al nuk pranon emra me karaktere speciale si ë dhe ç. Lexoni domain me ë dhe ç.
Kodi EPP / AUTH
Kodi i autorizimit, i njohur edhe si çelës transferimi, që nevojitet për të transferuar një domain .al te një regjistrar tjetër. Merret nga regjistrari aktual dhe duhet përdorur brenda 24 orësh. Shihni kodi EPP.
Rekordi MX
Rekord DNS që drejton email-in e domainit te serveri i postës, për shembull @ → mail.shembull.al me prioritet 10. Nëse ndryshoni ofruesin e email-it, duhet ndryshuar edhe MX-i.
N–R
Nameserver
Serveri që mban zonën DNS të domainit dhe u përgjigjet pyetjeve për rekordet e tij. Mund të përdorni nameserverët e ofruesit të hosting-ut ose DNS-in e menaxhuar nga UpFlare.
Nëndomaini
Një emër nën domainin tuaj, si blog.shembull.al ose shop.shembull.al. Krijohet me rekorde DNS dhe nuk kërkon regjistrim të veçantë.
Propagimi
Koha që i duhet një ndryshimi DNS për t'u përhapur në internet. Nameserverët mund të marrin deri në 24–48 orë, ndërsa rekordet individuale zakonisht përditësohen brenda TTL-së.
QKB
Qendra Kombëtare e Biznesit. Për një shoqëri që regjistron domain .al kërkohet ekstrakti i QKB-së, dhe emri i subjektit duhet të përputhet me regjistruesin. Shihni dokumentet e nevojshme.
Regjistri (registry)
Baza e të dhënave me të gjithë domainet nën një TLD dhe organizata që e administron. Për domainet .al, regjistri mbahet nën administrimin e AKEP.
Regjistrari
Kompania e akredituar që regjistron dhe menaxhon domaine në emër të klientëve. UpFlare është regjistrar i akredituar pranë AKEP për .al, .com.al, .net.al dhe .org.al.
Regjistruesi (registrant)
Personi fizik ose juridik që e mban domainin dhe në emër të të cilit është regjistruar. Të dhënat e tij duhet të jenë të sakta dhe të përputhen me dokumentet.
Ridrejtimi (redirect)
Dërgimi automatik i vizitorëve nga një adresë te një tjetër. Përdoret kur mbani disa domaine, për shembull .al dhe .com.al, dhe doni që të gjitha të çojnë te e njëjta faqe. Shihni ridrejtimi i domainit.
Rinovimi
Zgjatja e regjistrimit të domainit për një periudhë të re, nga 1 deri në 10 vjet. Te UpFlare rinovimi kushton njësoj si regjistrimi. Shihni rinovimi i domainit .al.
S–W
Skadimi
Data kur mbaron periudha e paguar e domainit. Pas skadimit faqja dhe email-i pushojnë së funksionuari; pas një periudhe të caktuar emri çlirohet dhe mund ta regjistrojë kushdo. Shihni skadimi i domainit.
SLD
Second-Level Domain, domaini i nivelit të dytë: pjesa menjëherë para TLD-së. Te shembull.al, “shembull” është në nivelin e dytë; edhe .com.al, .net.al dhe .org.al janë hapësira të nivelit të dytë nën .al.
SSL / TLS
Certifikata që enkripton lidhjen mes vizitorit dhe faqes dhe shfaq adresën me https. Shpesh përfshihet falas te hosting-u. Shihni SSL për domain .al.
TLD
Top-Level Domain, domaini i nivelit më të lartë: pjesa e fundit e adresës, si .al ose .com. TLD-të ndahen në kombëtare (ccTLD) dhe gjenerike (gTLD).
Transferimi
Kalimi i administrimit të një domaini nga një regjistrar te një tjetër, me kodin EPP. Transferimi ndryshon regjistrarin, jo konfigurimin DNS. Shihni transferimi i domainit .al.
TTL
Time To Live, koha sa një rekord DNS ruhet në memorien e serverëve përpara se të lexohet sërish. Sa më e ulët TTL-ja, aq më shpejt shihen ndryshimet; shpesh është 1–4 orë.
Rekordi TXT
Rekord DNS me tekst të lirë, që përdoret për verifikime dhe për rregullat e email-it SPF, DKIM dhe DMARC. Lejohet vetëm një rekord SPF për domain.
WHOIS
Shërbimi publik që tregon nëse një domain është i regjistruar, kur skadon dhe cili regjistrar e administron. Për .al shfaqet informacion i kufizuar për mbrojtjen e të dhënave personale. Shihni WHOIS .al.
Pyetje të shpeshta
Cili është dallimi mes regjistrit dhe regjistrarit?
A është domaini i njëjtë me hosting-un?
Ku e gjej kodin EPP të domainit tim?
Gati për domainin tuaj .al?
Tani që i njihni termat, kontrolloni nëse emri është i lirë.
